تاریخچه مناظره
تاریخچه مناظره
به نوشتهٔ هرودوت در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، پس از قتل بردیای دروغین، هفت تن از بزرگان ایران، برای شکل حکومتی آیندهٔ ایران به مناظره نشستند. در مناظرهیی که میان بزرگان ایران شکل گرفت اوتان، نظامی مردمسالارانه بر پایهٔ دموکراسی را پیشنهاد کرد و دیگر انواع حکومتی را به چالش کشید. در مقابل مگابیزوس در دفاع از الیگارشی سخن گفت. اما داریوش بزرگ با دفاع از نظام سلطنتی، آن را بهترین نوع حکومت دانست. چهار مرد دیگر نیز طرف داریوش را گرفتند. در نهایت این مناظره به نفع داریوش به پایان رسید و او به شاهنشاهی رسید.
ايسوکراتس که در سال ۴۳۶ پیش از میلاد زاده شد، به مناظرهٔ آزاد بسیار اهمیت میداد.
سقراط در سال ۴۳۹ پیش از میلاد یکی از اولین سخنرانیهای بزرگ را در دفاع از خود بیان میدارد. اجتماع آتنیان که نتوانسته بودند پاسخش دهند وی را به مرگ محکوم میکنند، چراکه با او موافق نبودند.
با برخاستن امپراتوری روم، از افراد برجستهای که در شکلگیری مناظره و گفتمان اثرگذار بودند میتوان اشاره کرد به:
سیسرون (۱۰۶ تا ۴۳ پیش از میلاد) که یک وکیل، فیلسوف و سیاستمدار بود و روشهای بازیگری را برای آنکه بتواند سخنوری توانا شود آموخته بود، «De Oratore» را که یک گفتگوی فلسفی یا گفتمان دیدگاههای مخالف توسط دو چهرهٔ مخالف بود، را به نگارش در آورد.
مارکوس کوئنتیلی (زادهٔ ۳۵ میلادی) رسالهٔ دوازده جلدی در علوم بلاغی تحت عنوان «Institutio Oratoria» (ترجمه: تاسیس بلاغی) را در پیرامون سخنرانی عمومی و مناظره نوشت.
در میان مسلمانان، فن مناظره پس از گسترش علم کلام و فقه پدید آمد، زیرا فقیهان و متکلّمان ناگزیر بودند برای اثبات آراء و عقاید خود استدلال کنند. به همین جهت، با استفاده از منطق ارسطو، به مرور آداب بحث و مناظره را تدوین کردند.
دارالمناظره در زمان مامون، جایی بوده که بزرگان و دانشوران دربار در آن گرد میآمدند و در باره مسائل علمی بحث و مناظره میکردند.